Hot-dog na świecie:

Jako że kiełbasa jest jedną z najstarszych znanych ludzkości form przetworzonej żywności (po raz pierwszy wspomina o niej Homer w Odysei w 9 wieku p.n.e.) można powiedzieć, że historia hot doga ma już prawie 3000 lat. Hot dog istnieje bowiem w wielu formach i odmianach, jednak zasadniczo składa się z dwóch elementów: właśnie kiełbaski bądź parówki oraz bułki.

W krajach anglojęzycznych, gdzie hot dog cieszy się największa popularnością, znany jest także jako frankfurter oraz wiener (co wskazuje na związki z kuchnią niemiecką i austriacką), jak również pod wieloma innymi nazwami, bardziej kolokwialnymi czy regionalnymi.

W roku 1987 Frankfurt nad Menem w Niemczech obchodził 500-lecie narodzin hot doga. Frankfurt jest bowiem miastem, któremu zazwyczaj przypisuje się "wynalezienie" kiełbaski zwanej frankfurterką, która tradycyjnie wchodzi w skład hot doga. Według wielu źródeł miało to miejsce właśnie tam, w roku 1487, pięć lat przed wyruszeniem Krzysztofa Kolumba w rejs do Nowej Ziemi. Mieszkańcy Wiednia wskazują z kolei na nazwę wiener, która według nich miałaby dowodzić narodzin hot doga właśnie w tym mieście.

Sama nazwa frankfurter pochodzi natomiast z połowy XIX wieku, kiedy to, w roku 1852, cech rzeźników we Frankfurcie wprowadził na rynek wędzoną oraz pikantną kiełbaskę zamkniętą w cienkiej osłonce, nazwaną właśnie frankfurter na cześć rodzinnego miasta. Kiełbaska była lekko zakrzywiona: jak głosi legenda, stało się tak za namową jednego z rzeźników, który był właścicielem słynnego jamnika (po niemiecku dachshund - jest to także i obecnie jedna z funkcjonujących nazw kiełbaski używanej do hot dogów). Właśnie jako dachshund sausage kiełbaska zawędrowała pod koniec XIX wieku do Ameryki, wraz z emigrantami z Niemiec.

Wszystko zatem wskazuje, że amerykański hot dog pochodzi od powszechnej w Europie kiełbasy, którą przywieźli do Ameryki rzeźnicy wielu narodowości, acz głównie z Niemiec. Nie jest jednak pewne, kto konkretnie sprzedawał dachshund sausage w obecnej formie, czyli wraz z bułką. Większość źródeł podaje, że miało to miejsce w Nowym Jorku w latach 60' XIX wieku, i że sprzedawcą był pewien niemiecki imigrant, który oferował swoje hot dogi, wtedy jeszcze dachshund sausage z pchanego wózka (push cart). Dr Bruce Kraig, historyk specjalizujący się w historii hot doga twierdzi, że skoro Niemcy od wieków podawali kiełbaski, w tym dachshund sausage z pieczywem, więc najprawdopodobniej to właśnie oni zapoczątkowali tradycję łączenia kiełbaski i bułki w jedną, łatwą w konsumpcji, całość.

Pierwszym udokumentowanym sprzedawcą był zaś niejaki Charles Feltman, któryw 1871 roku otworzył pierwsze stanowisko z hot dogami na Coney Island, i który mógł się pochwalić liczbą 3,684 sprzedanych hot dogów w pierwszym roku działalności.

Kolejną istotną datą w historii hot doga był rok 1893, kiedy to w Chicago odbywały się międzynarodowe targi pod nazwą Colombian Exposition, w celu uczczenia 400. (a dokładnie 401.) rocznicy odkrycia Ameryki przez Kolumba. Tłumy zwiedzających zaspokajały głód między innymi kanapką hot dog, doceniając łatwość i szybkość jej konsumpcji, smak oraz niewygórowaną cenę, co w znacznym stopniu przyczyniło się do wzrostu popularności hot doga.

Również około roku 1893 hot dog stał się standardową przekąską na stadionach baseballowych. Znaczącą rolę odegrał w tym inny imigrant z Niemiec, Chris von de Ahe, właściciel zarówno baru jak i lokalnej drużyny baseballowej w St. Louis.

Pod koniec lat 90' XIX wieku sprzedawcy kiełbasek zaczęli sprzedawać swoje towary pod akademikami największych uniwersytetów na wschodnim wybrzeżu, a ich wózki były nazywane dog wagons, co miało być sarkastycznym komentarzem na temat jakości serwowanego mięsa. Archiwalne numery gazet uniwersytetów takich jak Yale, Harvard czy Princeton pokazują, że nazwa hot dog była znana wiele lat przed przełomem wieków XIX i XX.

Skąd wzięła się nazwa hot-dog?

W dniu 4 lipca w Stanach Zjednoczonych obchodzi się nie tylko Dzień Niepodległości, ale także doroczne zawody w jedzeniu hot dogów, zwane Nathan's Famous. W tym roku będzie to już 96. konkurs.

Pomimo swojej liczącej co najmniej 100 lat historii, pochodzenie nazwy hot dog jest jednak wciąż niejasne.

Istnieje wiele mitów na ten temat. Bohaterem najbardziej rozpowszechnionego jest rysownik gazety New York Evening Journal, Tad Dorgan. Około roku 1901 Tad był akurat na meczu drużyny baseballowej New York Giants. Gdy zauważył, że jeden ze sklepikarzy sprzedawał red-hots, kanapki z frankfurterką (zwaną wówczas z niemieckiego dachshund, czyli jamnik), które reklamował okrzykami Get your dachshund sausages while they're red hot! (czyli Kupujcie kiełbaski póki gorące!) wpadł na pomysł narysowania jamnika w bułce, który to rysunek miał się następnie ukazać w gazecie. Jako że nie wiedział jak przeliterować słowo dachshund, rysunek podpisał więc po prostu hot dog.

Najnowsze badania językoznawców wskazują na inną wersję. Fred Shapiro z uniwersytetu Yale znalazł dowody na pochodzenie nazwy hot dog z roku 1892 z miasta Paterson w stanie New Jersey. Według niego początki nazwy wiążą się z niejakim Thomasem Francisem Morrisem, tamtejszym sprzedawcą kiełbasek, znanym też później jako Hot Dog Morris.

Pan Morris miał wyjątkowo ciekawy życiorys: za młodu podróżował po Europie zarabiając na życie jako siłacz, następnie ożenił się i ze swoja wybranką przybył do Stanów Zjednoczonych, ostatecznie osiedlając się w Paterson. Otworzył resteurację, w której serwował między innymi kanapki z kiełbaskami. Wszystko wskazuje na to, że jego zasługa polega na tym, że w celach marketingowych nazwał je właśnie hot dog. Istnieją także inne materiały mówiące o hot dogach sprzedawanych w miastach nad Atlantykiem w stanie New Jersey, takich jak Asbury Park czy słynne Atlantic City, co wskazywałoby na pochodzenie nazwy hot dog właśnie z tego regionu.

Póki co nie ma stuprocentowej pewności co do pochodzenia nazwy słynnych na całym świecie bułek z kiełbaską.

Chcesz dowiedzieć się więcej o historii hot-doga oraz o jego odmianach? Poniżej kilka ciekawych linków, głównie do stron anglojęzycznych:

• The Hot Dog Spot
• Wikipedia (wersja polska)
• Wikipedia (wersja angielska)
• Historia hot-doga
• Historia hot-dogów i parówek

Hot-dog to coraz popularniejsze danie także w kraju nad Wisłą.

Wszyscy znamy słynne hot-dogi ze sklepu IKEA za symboliczną 1 złotówkę, które mają swoich gorących zwolenników. Błyskawicznie przygotowana niewielkich rozmiarów bułeczka szybko zaspokaja mały głód.

Pierwsze hot-dogi zaczęły pojawiać się tuż po transformacji ustrojowej w 1989 roku. Aż do niedawna nie cieszyły się one zbyt dobrą sławą czy uznaniem smakoszy.

Nasze wyobrażenie o hot-dogach kreowały bowiem różnego rodzaju szemrane gastronomie dworcowo-kolejowe, w których hot-dog, podgrzewany w kuchence mikrofalowej, składał się z kombinacji bułki nie pierwszej świeżości oraz najtańszej parówki pośledniej jakości.

Od pewnego czasu hot-dogi obecne są także na wielu stacjach benzynowych, takich jak Orlen, BP czy Statoil. To one w głównej mierze przyczyniły się do stopniowego przeobrażania się polskiego obrazu hot-doga: pojawiły się smaczniejsze bułki podgrzewane na grillu kontaktowym, lepszej jakości parówki, a także kilka rodzajów kiełbasek jako alternatywy dla parówek.

Hot-dog oferowany na stacjach benzynowych to tzw. hot-dog francuski, który składają się tylko z bułki, parówki czy kiełbaski, oraz sosów.

Tymczasem hot-dog występuje w bardzo wielu odmianach i może stanowić pełnowartościowy, smaczny i zdrowy element współczesnej diety. Mamy nadzieję, że firma FEEDER przyczyni się do dalszej rehabilitacji hot-doga, który przestanie się kojarzyć tylko i wyłącznie z określeniem "fast food".